8 czerwca 2026 r. Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN stał się miejscem jednej z najważniejszych debat o przyszłości terapii komórkowych w Polsce. Podczas konferencji „Nowoczesne terapie przeciwnowotworowe — od badań akademickich do leczenia pacjentów”, zorganizowanej w ramach Ogólnopolskiego Tygodnia Projektów KPO w Ochronie Zdrowia, naukowcy, klinicyści, pacjenci i przedstawiciele administracji publicznej rozmawiali o tym, jak przyspieszyć drogę od badań do realnego leczenia.
Centralnym punktem wydarzenia było uroczyste podpisanie Porozumienia o utworzeniu Akademickiej Sieci Laboratoriów Wytwarzania ATMP w standardzie GMP. Sieć połączy ośrodki prowadzące lub przygotowujące się do produkcji zaawansowanych terapii, tworząc fundament dla wspólnych standardów jakości, wymiany doświadczeń i rozwoju krajowych kompetencji w obszarze ATMP.
„Terapie komórkowe pokazują, że przyszłość onkologii nie polega wyłącznie na kolejnych cząsteczkach, ale również na wykorzystaniu żywych komórek jako precyzyjnego narzędzia terapeutycznego. Wrocławskie spotkanie ma pokazać, jak tę przyszłość mądrze zorganizować w Polsce — naukowo, klinicznie i systemowo.” — prof. dr hab. Andrzej Gamian, Dyrektor IITD PAN
Żywe leki — od koncepcji do praktyki klinicznej
W centrum dyskusji znalazły się terapie CAR‑T i TCR‑T, które wykorzystują komórki odpornościowe pacjenta jako „żywe leki”. CAR‑T zrewolucjonizowały leczenie wybranych nowotworów hematologicznych, a TCR‑T otwierają nowe możliwości terapii guzów litych i celowania w antygeny dotąd niedostępne dla klasycznych metod.
Eksperci omawiali zarówno potencjał biologiczny tych terapii, jak i kluczowe wyzwania wdrożeniowe: organizację produkcji zgodnej z GMP, ocenę bezpieczeństwa, finansowanie terapii indywidualizowanych oraz skracanie ścieżki pacjenta do leczenia.
Rola Meditransfer
Meditransfer, jako lider konsorcjum projektu „Opracowanie produktu leczniczego opartego o modyfikowane genetycznie limfocyty T dla terapii nawrotowych i opornych postaci szpiczaka plazmocytowego”, podkreśla strategiczne znaczenie powołania Akademickiej Sieci ATMP. Sieć wzmacnia możliwości realizacji pełnego cyklu wytwarzania — od konstrukcji wektora DNA, przez produkcję i modyfikację limfocytów, po wytwarzanie w standardzie GMP i badania kliniczne fazy I/II.
Połączenie kompetencji ośrodków akademickich oraz rozwój infrastruktury umożliwią prowadzenie produkcji w kraju, skrócą czas dostępu pacjentów do leczenia i zwiększą niezależność technologiczną Polski. To także szansa na szersze wdrażanie terapii CAR‑T w praktyce klinicznej.
Znaczenie wydarzenia
Konferencja zgromadziła czołowych specjalistów z zakresu immunoterapii, hematologii, biologii molekularnej i terapii celowanych. W programie znalazły się panele dotyczące skuteczności terapii komórkowych, barier wdrożeniowych, produkcji akademickiej ATMP oraz zastosowania immunotoksyny WPD101a w leczeniu raka pęcherza moczowego.
Wydarzenie pokazało, że rozwój terapii zaawansowanych w Polsce nie jest już odległą wizją — to konkretne działania, infrastruktura i współpraca, które mogą realnie zmienić dostęp pacjentów do nowoczesnego leczenia.
